| |
| |
De
bora is een droge, vaak snijdend koude valwind uit
noordoostelijke richting. Deze wind laat zich vooral
voelen tijdens de winter over de
Adriatische Zee en de kustgebieden tussen Triëst en
Dubrovnik. De wind ontstaat boven de Balkan-hoogvlakte
of is afkomstig uit de Russische vlaktes en valt langs
een steile bergwand (1000 m). De wind wordt
gekanaliseerd door de bergtoppen waardoor plaatselijk
windstoten
tot 180 km/u kunnen ontstaan. De bora is een voorbeeld
van een katabische wind of valwind. |
| |
| |
Het
woord Bora is afgeleid van het Griekse Boreas, de god
van de noordenwinden. Omdat een sterke noordenwind de
Perzische vloot voor de
kust van Athene had verwoest, was hij de beschermheilige
van de stad en werd hij daar in zijn eigen tempel
vereerd. Hij werd beschouwd als de machtigste windgod,
en daarom gaf hij ook zijn naam aan de gevreesde orkaan
Bora. De term betekende oorspronkelijk wind uit de
bergen en
is gerelateerd aan de kou van deze herfstwind. Lange
tijd was de Bora het prototype van katabatische winden. |
| |
In
Dalmatië zegt men: Ze wordt geboren aan de Dinara,
gedoopt in Makarska en getrouwd in Senj. In Istrië
daarentegen zegt men:
De Bora wordt geboren in Senj, regeert in Rijeka en
sterft in Triëst |
| |
 |
De Toren van de
Winden in Athene.
Links,
de windgod Boreas |
|
|
 |
Het karstlandschap gevormd door de Bora
nabij het
Velebitmassief. |
|
|
 |
| De
bora in Starigrad, Kroatië, bij zonsopgang |
|
| |
|
Andere vormen van de Bora |
| |
|
Bora scura |
Een
zeer sterke, koude, droge en plotselinge noordoostelijke
valwind langs de Adriatische Zee, vooral in Kroatië,
Slovenië en Italië, die voorkomt
bij bewolkt weer |
| |
|
Borino |
| Een
Borino is een zwakke Bora-wind in de omgeving van Triëst,
terwijl de sterke windvlagen daar Reffoli worden
genoemd |
| |
|
Borasco |
| Een
Borasco is een sterke wind, meestal vergezeld van
onweer, boven de Middellandse Zee. |
| |
|
Levantera |
| Een
Levantera is een Bora-wind die vanuit het oosten waait
in Istrië en voorkomt bij bewolkt weer. |
| |
|
ontstaan van Bora winden |
| |
Bora-winden ontstaan door een sterke uitbraak van
koude lucht die vanuit het poolgebied naar het zuiden
trekt. Op grondniveau manifesteren
ze zich als noordelijke of noordoostelijke windstromen
richting de Adriatische kust. Vanuit synoptisch
perspectief wordt hun regionale begrenzing
bepaald door topografische omstandigheden; (sub)polaire
koude lucht stroomt over een bergrug voordat deze een
relatief warme zee bereikt.
Alleen door de bergbarrière versnellen de luchtmassa's
en bereiken ze orkaankracht onder de 1000 meter. Als
perifeer verschijnsel van het
winterse hogedrukgebied boven Centraal-Azië wordt de
macroklimatische vorm van deze orkaanachtige uitstroom
van koude lucht bepaald door
het gebergte rond het oostelijke Adriatische bekken in
de Dinarische Alpen. |
| |
|
Karakteristieken |
| |
|
|
 |
Het Centraal-Afrikaanse plateau van
Zuidelijk Afrika, begrensd door
de Grote Steile Helling. |
|
|