| |
| |
De
Bise of bize is een koude, droge wind in Zwitserland die
over het Zwitserse plateau waait van noordoost naar
zuidwest.,Hij ontstaat meestal wanneer hogedrukgebieden
boven Noord- of Oost-Europa een luchtdrukverschil
creëren dat de wind tussen het Juragebergte en de Alpen
kanaliseert. De Bise komt het hele jaar door voor en
brengt droog weer in de zomer en vormt vaak lage
stratocumuluswolken in de winter.
De Bise wordt in verband gebracht met verstoringen in
het verkeer, schade aan de landbouw en weersgerelateerde
lichamelijke symptomen,
zoals hoofdpijn. |
 |
|
Bise op het Meer van Genève |
|
|
 |
|
De Bise Noir op het meer van Genève |
|
| |
|
Ontstaan en effecten |
| |
De
Bise ontstaat wanneer een hogedrukgebied boven Noord- of
Oost-Europa samenvalt met een lagedrukgebied boven de
Middellandse Zee, waardoor een oost-noordoostelijke wind
ontstaat die westwaarts over het Zwitserse Plateau
waait. Deze wind stroomt door de natuurlijke
corridor tussen het Juragebergte en de Alpen en wint aan
kracht waar deze kloof smaller wordt, met name in
West-Zwitserland. In de zomer
brengt de Bise droge lucht en temperaturen die typisch
zijn voor het seizoen. In de winter kan de Bise leiden
tot de vorming van hoge mist over
het plateau en sterke winden veroorzaken die in de regio
rond het Meer van Genève snelheden tot 100 km/u kunnen
bereiken. |
| |
Naast
de effecten op grondniveau brengt de Bise in de winter
vaak koude, vochtige lucht met zich mee die gevangen
blijft onder een inversielaag, waar de temperatuur met
de hoogte toeneemt en de verticale luchtuitwisseling
beperkt wordt. Dit bevordert de ontwikkeling van
wijdverspreide
lage stratocumuluswolken of mist op het Zwitserse
Plateau. Wanneer de Bise sterker is, kunnen er in plaats
van een egaal bewolkte hemel ook gebroken wolkenbanden
ontstaan, bekend als "wolkenstraten". Hoewel de Bise
doorgaans geassocieerd wordt met droog weer, kan hij ook
vocht aanvoeren vanuit lagedrukgebieden in de Alpen, wat
leidt tot bewolking en neerslag, een variant die bekend
staat als de "zwarte Bise". In West-Zwitserland kan de
Bise stormachtige intensiteit bereiken, met windstoten
van meer dan 100 km/u in Changin en 154 km/u in La Dôle. |
 |
In de winter spat het water van het Meer van
Genève, opgezweept
door de Bise-wind, over de oevers en bevriest onmiddellijk. |
|
|
 |
De
gevolgen van de winterwind in combinatie met een
koude golf aan
de oevers van het Petit-Lac ten westen van het Meer van Genève |
|
| |
De
Bise kan soms leiden tot ernstige ijsvorming tijdens de
wintermaanden in Genève en omliggende plaatsen. Veel
buitenlandse reizigers naar
deze Zwitserse stad hebben commentaar geleverd op de
Bise. |
| |
| Windpatronen en
metingen |
|
De sterkte van de
Bise-wind kan worden bepaald door de analyse van het
luchtdrukverschil (in hectopascal [hPa]) tussen Genève
en Güttingen in
het kanton Thurgau. De Bise ontstaat zodra de luchtdruk
in Güttingen (TG) hoger is dan in Genève. Hoe groter dit
luchtdrukverschil, hoe sterker de Bise over het
Zwitserse Plateau waait. In geval van een omgekeerd
luchtdrukverschil (lage luchtdruk in Güttingen (TG) en
hoge luchtdruk in Genève) treedt het tegenovergestelde
van de Bise op: de wind waait dan vanuit het zuidwesten
over het Zwitserse Plateau. |
| |
|
Duur |
Traditioneel wordt
in Franstalig Zwitserland gezegd dat de noordenwind 1,
3, 6 of 9 dagen achter elkaar aanhoudt. Dit geloof,
gebaseerd op
folklore, wordt niet ondersteund door serieuze
waarnemingen en is weerlegd door studies van professor
Émile Plantamour in 1863 en vervolgens door die van Max
Bouët in 1947. |
| |
| Een noordenwind
die anderhalve tot twee dagen duurt, komt het meest
voor. Zomernoordenwinden zijn over het algemeen vrij
kort, terwijl winternoordenwinden het langst aanhouden;
de meest aanhoudende komen voor tussen november en
maart. |
| |
|
Bronnen:
Wikipedia-en,
Wikipedia-de,
Wikipedia-fr |
|
|
|
|
Meteorologie A tot Z
