Af - Tropisch regenwoudklimaat
 
 
Kenmerken
 
Soort vegetatie: Equatoriaal oerwoud (vochtig tropisch woud)
Subtypes: Ingesloten in het tropisch klimaat.
Breedtegraden: Equatoriaal (5º N - 5º S)
Continenten: Midden- en Zuid-Amerika, Afrika, Azië en Oceanië.
Landen: Ecuador, Colombia, Brazilië, Indonesië, Guyana, Frans-Guyana, Suriname, Panama, Democratische Republiek Congo,
Filippijnen, Papoea-Nieuw-Guinea, Madagaskar, Sri Lanka, enz.
Belangrijkste steden:  Bahía, Kuala Lumpur, Singapur, Puerto Barrios, Leticia, Quibdó, Buenaventura, Suva, Paramaribo, Iquitos, Buenaventura, Georgetown, Bocas del Toro, Livingston
 
Beschrijving
 
Een tropisch regenwoudklimaat of equatoriaal klimaat is een tropisch klimaat dat gewoonlijk wordt aangetroffen binnen 10 tot 15 graden noorderbreedte van de evenaar. Ze ervaren hoge gemiddelde jaarlijkse temperaturen, kleine temperatuurbereiken en regen die het hele jaar
door valt. Regio's met dit klimaat worden doorgaans aangeduid als Af door de Köppen-klimaatclassificatie. Een tropisch regenwoudklimaat is
meestal heet, erg vochtig en nat.
 
Tropische regenwouden hebben een soort tropisch klimaat waarin er geen droog seizoen is - alle maanden hebben een gemiddelde neerslagwaarde van ten minste 60 mm. Er zijn geen duidelijke natte of droge seizoenen, aangezien er gedurende de maanden veel regen valt. De ene dag in een tropisch regenwoudklimaat kan erg lijken op de andere, terwijl de verandering in temperatuur tussen dag en nacht groter kan zijn dan de gemiddelde verandering in temperatuur gedurende het jaar.
 
Equatoriale klimaten en tropische passaatwindklimaten
Wanneer tropische regenwoudklimaten meer worden gedomineerd door de Intertropische Convergentiezone (ITCZ) dan de passaatwinden (en met geen of zeldzame cyclonen), dus meestal gelegen nabij de evenaar, worden ze ook equatoriale klimaten genoemd. Anders, wanneer ze meer
worden gedomineerd door de passaatwinden dan de ITCZ, worden ze tropische passaatwindklimaten genoemd. In zuivere equatoriale klimaten is de atmosferische druk laag, bijna constant, zodat de (horizontale) drukgradiënt laag is. Bijgevolg zijn de winden zeldzaam en meestal zwak (behalve zee- en landbries in kustgebieden), terwijl in tropische passaatwindklimaten, vaak gelegen op hogere breedtegraden dan de equatoriale klimaten, de wind bijna permanent is, wat overigens verklaart waarom regenwoudformaties verarmd zijn in vergelijking met aan die van equatoriale klimaten vanwege hun noodzakelijke weerstand tegen harde wind die gepaard gaat met tropische verstoringen.
 
Temperatuur 
De temperatuur zakt in een tropisch regenwoud nooit onder de 16 °C, en het is er gemiddeld 28-30 °C overdag, het hele jaar door. De dichte begroeiing en de bijna constante bewolking zorgen ervoor dat de temperatuur niet zoveel extremen kent als bijvoorbeeld de woestijn. De bomen
en wolken houden overdag de felle zon tegen en 's nachts zorgen ze ervoor dat de warmte van de dag niet ontsnapt. 
 
Neerslag
De jaarlijkse regenval in een tropisch regenwoud bedraagt meer dan 160 cm per jaar, waarbij er geen maandenlange perioden zonder regen mogen optreden. Indien dit laatste wel het geval is, maakt het regenwoud plaats voor een moessonwoud, met bomen die in de droge tijd hun bladeren verliezen. Bijna elke dag regent het hevig in het woud. De grote hoeveelheden regenwater verdampen snel door het warme klimaat, en regenen vervolgens weer neer op het regenwoud. Soms herhaalt deze kringloop zich wel 5 tot 7 keer per dag. Daarnaast zorgt het woud zelf ook
voor regen. In het Amazonegebied bijvoorbeeld wordt de helft van de regen die valt, geproduceerd door bomen in het regenwoud. Een totale neerslag van meer dan 2000 mm per jaar is niet ongewoon. In Colombia en op Nieuw-Guinea valt zelfs meer dan tien meter neerslag per jaar.
De regenwouden in deze gebieden zijn daarmee de natste ter wereld.
 
Rivieren
De intense en constante regens die het equatoriale klimaat kenmerken, maken de rivieren in dit gebied tot de grootste en meest regelmatige op aarde. In de equatoriale zones is de verdamping zo intens dat, wanneer de temperatuur een beetje daalt, stortregens ontstaan, die in veel gevallen slechts enkele minuten duren. De equatoriale rivieren zijn machtig vanwege de intense regenval in het gebied. De regen spoelt de grond naar de rivieren, waardoor ze een aardse kleur hebben.
 
Flora
In het equatoriale woud worden twee subtypes onderscheiden; zowel het ombrophilous bos als het semi-ombrophilous bos:
 
- Het ombrofiele bos (of ombros: regen), wordt gekenmerkt door optimale watercondities. De vegetatie is meestal breedbladig maar groenblijvend.
- De semiombrófilo is typerend voor regio's waar minder regen valt. Gedurende die tijd verliest een deel van de vegetatie zijn blad. Niet alle planten
  verliezen ze tegelijkertijd, maar ze zijn afhankelijk van de weerstand tegen het verminderen van de watervoorziening. Zo kunnen seizoenen niet
  worden onderscheiden door een landschap waarin de bomen minder bladeren hebben.
 
Het equatoriale bos heeft een grotere verspreiding dan zijn karakteristieke klimaat, omdat het kan voorkomen in zones met een droog tropisch klimaat en een vochtig tropisch klimaat dankzij de ontwikkeling van een galerijbos rond grote rivieren en meren.
 
Equatoriale bossen vormen een zeer bont, dicht, uitbundig landschap. In tegenstelling tot andere biocenoses is er niet één plantensoort die domineert. Op alle verdiepingen vinden we onze eigen soort, wat het equatoriale woud een anarchistisch aspect geeft.
 
Onder de representatieve soorten van het equatoriale bos zijn: laurisilva, mahonie, bosé, bamboe, eucalyptus, ocume, enz. Het kreupelhout bestaat uit lianen, orchideeën, peulvruchten en duizenden weinig bekende soorten.
 
Het licht dat de grond bereikt is erg klein, dus de concurrentie is erg intens. De kruidachtige laag is de armste van allemaal
 
Bodem
De meeste tropische bodems zijn voor korte tijd erg vruchtbaar. De bodem is echter snel uitgeput. Dit is typisch voor de meeste tropische bodems: ze zijn kwetsbaar, erosiegevoelig en hebben een beperkte draagkracht. In tegenstelling tot bossen in gematigde gebieden, is, in het regenwoud, de vruchtbare laag erg dun. Dit komt doordat de insecten, bacteriën en schimmels al het organische afval zeer snel omzetten in voedingsstoffen die direct weer door de bomen en planten worden opgenomen. In tegenstelling tot gematigde streken met een duidelijke afwisseling van koude en warme seizoenen, is er, door het ontbreken van een koud seizoen, geen stop op de opname van voedingsstoffen. Er wordt, in de grond, dus geen voorraad opgebouwd, die leidt tot een dikke vruchtbare bodem.

Bepaalde schimmels, de mycorrhiza-soorten, zijn de belangrijkste recyclers in het regenwoud. Ze creëren meststoffen uit de dode vegetatieresten, geven dit direct door aan de bomen, en distribueren het zelfs, door een ondergronds netwerk te vormen. Door deze efficiënte recycling in het regenwoud, bevinden de meeste voedingsstoffen zich niet in de grond, maar in de vegetatie en in de strooisellaag. Als de begroeiing wordt gekapt spoelt de dunne humuslaag snel weg en blijven er een onvruchtbare gedegradeerde bodems over. Akkers die op tropische bosbodems worden aangelegd zijn zonder een goed (nutriënten)management na een paar jaar uitgeput, waardoor men elders opnieuw regenwoud moet kappen om plaats te maken voor akkers. Het tropische regenwoud en de daaronder voorkomende bosbodems kunnen slechts zeer langzaam regenereren, zodat eigenlijk alleen traditionele extensieve zwerflandbouw (shifting cultivation) zonder zeer geavanceerde landbouwtechnieken duurzaam is.
Hoe lastig deze gronden te bewerken zijn blijkt uit het feit dat zelfs moderne plantages van b.v. eucalyptus (houtsoort) of oliepalm het op langere termijn niet redden. Dit gegeven maakt de gevolgen van ontbossing nog catastrofaler.  
 
  Trpopisch laagland regenwoud - Río Cuyabeno - Ecuador 
 
  Tropische nevel regenwoud - Gunung Leuser - Sumatra
(Bron: In de Archipel)  
 
Het tropisch regenwoud verschilt per continent. Welk soort regenwoud er op een bepaalde plek groeit, hangt af van de hoogte en de hoeveelheid neerslag. Het tropische regenwoud wordt onderverdeeld in drie verschillende klassen, die hieronder apart worden beschreven. 
 
Een woud dat eigenlijk geen deel uitmaakt van de tropische regenwouden is het mangrovebos. De wortels van de bomen staan in brak of
zout water, en hierdoor zijn ze veel minder afhankelijk van neerslag. Mangrovebossen zijn daarom ook in drogere gebieden te vinden, mits het gebied aan de kust ligt. 
 
Tropisch laaglandregenwoud 
- Hoogte: 0–1200 m 
- Gemiddelde temperatuur: 25-30 °C 
- Gemiddelde neerslag: 2000–4000 mm 
Het tropisch laaglandregenwoud wordt door vele mensen gezien als het enige echte regenwoud. De bomen staan hier dicht op elkaar, waardoor hun bladeren een ondoordringbaar bladerdak vormen en kunnen tot wel 90 (!) meter hoog worden. Door het dichte bladerdak bereikt er vrijwel geen zonlicht de bodem van het regenwoud en de ondergroei is dan ook zeer licht. Dit type regenwouden herbergt een enorme verscheidenheid aan planten en dieren.
 
Tropisch bergregenwoud 
- Hoogte: 1200–2500 m
- Gemiddelde temperatuur: 15-25 °C
- Gemiddelde neerslag: 2000–4000 mm 
 
Het tropisch bergregenwoud is veelal op hoogte gelegen en heeft bomen die tussen de 30 en 40 meter hoog worden. De bomen staan iets minder dicht op elkaar dan in een tropisch laaglandregenwoud en mede hierdoor is de ondergroei in een tropisch bergregenwoud een stuk dichter.
De plantensoorten die in dit soort tropische wouden voorkomen zijn vaak endemisch (wat betekent dat bepaalde organisme alleen in dat specifieke gebied voorkomen) en groeien op een vrij onvruchtbare en rotsachtige bodem.. 
 
Tropisch nevelwoud 
- Hoogte: 2500–4000 m
- Gemiddelde temperatuur: 0-15 °C
- Gemiddelde neerslag: 1500–3000 mm 
 
Tropische nevelwouden zijn gelegen op grote hoogte en hebben bomen die tussen de 2 en maximaal 10 meter hoog worden. De bomen staan redelijk ver uit elkaar waardoor het zonlicht de grond goed kan bereiken. De ondergroei is hierdoor dicht en onbegaanbaar en bestaat voornamelijk
uit mossen en varens. De bodem in een nevelwoud is vaak een stuk vruchtbaarder dan die van in een tropisch laagland- of bergregenwoud, mede door de aanwezigheid van seizoenen.


      Bronnen: Wikipedia-nl, Wikipedia-en, Wikipedia-es, Wikipedia-de  
      Categorieën:  Klimaatclassificatie  I  Cursus Meteorologie  I   Wolkenatlas  I  Weer A tot Z  
 
Web Design