4. Welke gegevens gebruikt HARMONIE?
 
Een weermodel kan alleen een verwachting maken als het eerst weet hoe de atmosfeer er op dit moment voor staat. De atmosfeer is
voortdurend in beweging en verandert van minuut tot minuut. Daarom heeft HARMONIE actuele meteorologische waarnemingen nodig als uitgangspunt voor een nieuwe modelberekening. Het model begint dus niet met een volledig onbekende of theoretische atmosfeer.
Het probeert eerst een zo goed mogelijke beschrijving te maken van de huidige toestand. Meteorologen beschikken over een groot aantal verschillende waarnemingssystemen. Elk systeem kijkt op een andere manier naar de atmosfeer.
 
Metingen op verschillende plaatsen
De atmosfeer is niet overal hetzelfde. De temperatuur kan bijvoorbeeld in het ene gebied hoger zijn dan in het andere gebied. Ook wind en vochtigheid kunnen van plaats tot plaats verschillen. Daarom zijn metingen op veel verschillende plaatsen nodig. HARMONIE gebruikt deze
informatie om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de actuele toestand van de atmosfeer.
 
Een groot netwerk van meteorologische waarnemingen. Satellieten, vliegtuigen, radars, schepen en grondstations leveren informatie over de actuele toestand van de atmosfeer.
Bron: WMO Global Observing System (Orginele pagina)
 
Verschillende soorten waarnemingen
Meteorologen beschikken over een groot aantal verschillende waarnemingssystemen. Elk systeem kijkt op een andere manier naar de atmosfeer. 
 
 -  automatische weerstations
  -  meetstations op land
  -  meetpunten op zee
  -  boeien
  -  vliegtuigen
  - radiosondes 
  -  weerradar
  -  weersatellieten
  -  andere meteorologische meetinstrumenten
 
Een weerstation kan bijvoorbeeld de temperatuur, luchtdruk, luchtvochtigheid en wind vlak boven het aardoppervlak meten. Een radiosonde wordt met een ballon de atmosfeer in gestuurd en meet tijdens de stijging onder andere temperatuur, vochtigheid
en wind op verschillende hoogtes. 
 
Satellieten en radar
Niet alle informatie kan vanaf de grond worden gemeten. Satellieten kunnen bijvoorbeeld informatie leveren over bewolking en de toestand van
de atmosfeer boven grote gebieden. Weerradar is vooral belangrijk voor het waarnemen van neerslag. Een radar kan laten zien waar zich neerslag bevindt en hoe een neerslaggebied zich verplaatst. Deze waarnemingen geven een actueel beeld van wat er in de atmosfeer gebeurt
 
Van waarneming naar model
De verschillende waarnemingen vormen samen een grote hoeveelheid informatie. Het model moet deze informatie verwerken voordat de
eigenlijke berekening kan beginnen. De waarnemingen worden gebruikt om de toestand van de atmosfeer zo goed mogelijk vast te leggen op het rekenrooster dat we in hoofdstuk 1 hebben besproken. Daarmee ontstaat de beginsituatie voor de modelberekening. Dit is een belangrijk punt:
 
- Hoe beter de actuele toestand van de atmosfeer bekend is, hoe beter het model aan zijn berekening kan beginnen.
 
Dat betekent overigens niet dat alle metingen precies op een roosterpunt plaatsvinden. De waarnemingen komen uit verschillende bronnen en locaties. Het model moet deze informatie daarom op een geschikte manier verwerken.
 
Niet overal zijn evenveel metingen
De hoeveelheid beschikbare waarnemingen kan per gebied verschillen. Boven land zijn bijvoorbeeld veel meetstations beschikbaar, terwijl boven
zee veel minder directe metingen plaatsvinden. Satellieten zijn daarom belangrijk omdat zij informatie kunnen leveren over grote gebieden waar weinig grondmetingen beschikbaar zijn. Door verschillende soorten waarnemingen te combineren ontstaat een vollediger beeld van de atmosfeer.
 
Waarom zijn actuele gegevens zo belangrijk?
De atmosfeer verandert voortdurend. Een meting van enkele uren geleden kan daardoor inmiddels anders zijn dan de werkelijke toestand op dit moment. Nieuwe waarnemingen zijn daarom belangrijk voor iedere nieuwe modelberekening.
 
HARMONIE begint niet steeds met een volledig nieuwe, onbekende atmosfeer. De actuele waarnemingen worden gebruikt om de beginsituatie zo goed mogelijk te beschrijven. Vanuit die beginsituatie kan het model vervolgens berekenen hoe de atmosfeer zich verder kan ontwikkelen.
 
Van meten naar rekenen
Het proces kunnen we eenvoudig samenvatten:
 
Waarnemingen → actuele toestand → beginsituatie → modelberekening
 
Samengevat
HARMONIE begint zijn berekening met een zo goed mogelijke beschrijving van de actuele atmosfeer. Deze beginsituatie wordt samengesteld uit
veel verschillende soorten waarnemingen en vormt het startpunt voor de verdere modelberekening.
 
In hoofdstuk 5 gaan we vervolgens kijken naar hoe de verschillende gegevens met elkaar worden gecombineerd voordat de daadwerkelijke berekening begint.
 
← Hoofdstuk 3 Index Harmonie Hoofdstuk 5 →